Wat maakt een probleem een probleem?

Soms zit je ergens middenin en denk je: dit had toch helemaal niet zo moeten lopen?

Je hebt je best gedaan, je hebt erover nagedacht, verschillende dingen geprobeerd en toch is de situatie nog steeds niet zoals je zou willen. En daar zit je dan. Met een hoofd vol gedachten, een knoop in je maag en het gevoel dat je iets moet oplossen.

Herkenbaar?

Ik merk steeds vaker hoe gemakkelijk we van een situatie een probleem maken. Niet eens zozeer door wat er daadwerkelijk gebeurt, maar door wat we er in ons hoofd van maken.


Het verschil tussen wat er is en wat ik ervan maak
Stel dat je aan het einde van de maand geld tekortkomt. Er liggen rekeningen, er moet salaris betaald worden en je weet nog niet precies hoe je alles rond gaat krijgen. Dat is een concrete situatie. Er is een bedrag nodig op een bepaalde datum. Niet meer en niet minder.

Maar vervolgens komt het verhaal. "Het is altijd hetzelfde. Hoe hard ik ook werk, het is nooit genoeg. Waarom lukt het nou nooit gewoon eens?"

En voor je het weet, ben je niet meer bezig met een financieel vraagstuk. Je bent verwikkeld geraakt in een verhaal over hoe het altijd gaat, hoe moeilijk het is en hoe het waarschijnlijk opnieuw mis zal gaan.

Het bijzondere is dat de situatie ondertussen niet veranderd is. Het bedrag is hetzelfde. De deadline ook.

Maar jouw beleving ervan is compleet anders.


Wat gebeurt er als ik het verhaal loslaat?
Dit vind ik misschien wel het interessantste om te onderzoeken.

Wat blijft er over als ik stop met denken dat de situatie anders zou moeten zijn?

Niet omdat ik alles maar goed moet vinden. Niet omdat ik geen ambities of wensen meer mag hebben. En zeker niet omdat ik niets meer hoef te doen. Maar omdat er een wereld van verschil zit tussen iets anders willen en vinden dat het niet zo had mogen zijn.

Als ik alleen kijk naar wat er nu is, ontstaat er ruimte. Dan kan ik denken: "Dit is de situatie. Zo zou ik het graag willen hebben. Eens kijken wat er mogelijk is." Voel je het verschil? In plaats van verkrampen, ontstaat er ontspanning. In plaats van eindeloos piekeren, komt er ruimte om te zien wat er nodig is.

En soms weet ik ineens precies wat me te doen staat. Soms blijkt er op dit moment helemaal niets te doen. En soms ontstaat er een oplossing waar ik eerder niet op was gekomen.


Problemen maken ons vaak minder creatief
Wanneer ik iets als een probleem ervaar, schiet ik gemakkelijk in de oplossingsstand. Ik ga nadenken, vergelijken, analyseren en putten uit alles wat ik eerder heb geprobeerd. Of ik kijk naar hoe anderen het aanpakken.

Dat is op zichzelf niet verkeerd. Maar er zit een addertje onder het gras: vanuit verkramping zie ik vaak alleen oplossingen die ik al ken. Wanneer ik minder bezig ben met hoe het allemaal anders had moeten zijn, ontstaat er iets anders. Ik word opener. Nieuwsgieriger. Beschikbaarder voor wat zich op dit moment aandient. En juist daar kunnen verrassend frisse ideeën ontstaan.


Een kleine uitnodiging voor deze week
Ik wil je uitnodigen om eens te experimenteren.
De volgende keer dat je merkt dat iets een probleem wordt, stel jezelf dan eens deze vraag:

Wat blijft er over als ik de gedachte loslaat dat dit anders zou moeten zijn?

Kijk eens wat er gebeurt. Misschien verandert de situatie helemaal niet. Misschien moet je nog steeds dat lastige gesprek voeren, een rekening betalen of een beslissing nemen. Maar mogelijk verandert wel de manier waarop je ermee omgaat. En dat kan een wereld van verschil maken. Want misschien hoef je niet alles wat anders is dan je wilt meteen tot een probleem te maken.
Je mag iets anders wensen, ergens naartoe bewegen en ondertussen helemaal aanwezig zijn bij wat er nu is.

Misschien begint vrijheid wel precies daar: niet bij het veranderen van je omstandigheden, maar bij het loslaten van het idee dat ze op dit moment anders zouden moeten zijn.